อาการเจ็บหน้าอกเป็นอาการเตือนสำคัญที่ร่างกายส่งสัญญาณว่าอาจมีความผิดปกติเกิดขึ้นกับอวัยวะสำคัญภายใน โดยเฉพาะหัวใจและปอด หลายคนมักชะล่าใจคิดว่าเป็นเพียงอาการกรดไหลย้อนหรือความเครียดทั่วไป แต่ในทางการแพทย์ อาการเจ็บหน้าอกบางลักษณะถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่อันตรายถึงชีวิต
สาเหตุของอาการเจ็บหน้าอก
อาการเจ็บหน้าอกเกิดได้จากหลายระบบในร่างกาย โดยสาเหตุสำคัญที่พบได้บ่อย ได้แก่:
- โรคหัวใจและหลอดเลือด เช่น โรคหลอดเลือดหัวใจตีบตัน (Coronary Artery Disease) หรือภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน ซึ่งเกิดจากการที่เลือดไปเลี้ยงหัวใจไม่เพียงพอ
- โรคเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ เช่น ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในปอด (Pulmonary Embolism) หรือปอดอักเสบติดเชื้อ
- โรคในระบบทางเดินอาหาร เช่น โรคกรดไหลย้อน (GERD) หรือการหดเกร็งของหลอดอาหาร
- กล้ามเนื้อและกระดูกอักเสบ เช่น การอักเสบของกระดูกอ่อนซี่โครงจากการใช้งานหนักหรืออุบัติเหตุ
อาการเจ็บหน้าอกแบบใด "ที่ควรไปพบแพทย์ทันที"
หากมีอาการเจ็บหน้าอกร่วมกับสัญญาณเตือนเหล่านี้ ถือเป็นภาวะวิกฤตที่ต้องรีบนำตัวส่งโรงพยาบาลโดยด่วน:
- ลักษณะความเจ็บ รู้สึกแน่นหน้าอกคล้ายมีของหนักๆ มากดทับ เจ็บแสบร้อน หรือจุกแน่นตรงกลางอก
- การปวดร้าวลาม อาการปวดไม่ได้อยู่แค่ที่หน้าอก แต่มีการร้าวลามไปที่กราม คอ หลัง ไหล่ หรือแขนด้านใดด้านหนึ่ง (โดยเฉพาะแขนซ้าย)
- อาการร่วมที่อันตราย มีอาการเหงื่อแตกพลั่ก หน้ามืด วิงเวียนศีรษะ หายใจไม่อิ่ม หอบเหนื่อยรุนแรง หรือคลื่นไส้อาเจียนร่วมด้วย
- อาการไม่ดีขึ้น พักแล้วไม่หาย หรืออมยาใต้ลิ้นแล้วอาการเจ็บไม่ทุเลาลงภายใน 5 นาที
สิ่งที่ต้องจดจำและบอกแพทย์เมื่อไปถึงโรงพยาบาล
เพื่อให้แพทย์สามารถวินิจฉัยโรคได้อย่างแม่นยำและรวดเร็ว ผู้ป่วยหรือผู้ดูแลควรจดจำรายละเอียดเหล่านี้เพื่อแจ้งให้ทีมแพทย์ทราบ:
- ลักษณะและความรุนแรงของอาการ เจ็บแบบไหน (แน่น บีบ แสบ) ความรุนแรงระดับเท่าไหร่ (เช่นจาก 1-10) และเริ่มเจ็บตั้งแต่เมื่อไหร่ (เช่น 20 นาทีก่อนที่จะพบหมอ)
- ระยะเวลาที่เป็น อาการเกิดขึ้นนานเท่าไหร่ เช่น เป็นต่อเนื่อง 15 นาที หรือเป็นๆ หายๆ
- ปัจจัยกระตุ้น อาการเกิดขึ้นตอนทำอะไร เช่น ขณะออกกำลังกาย เดินขึ้นบันได หลังทานอาหาร หรือขณะพักผ่อน
- โรคประจำตัวและยาที่ใช้ ข้อมูลเรื่องโรคความดันโลหิตสูง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง หรือยาที่ทานเป็นประจำ รวมถึงประวัติการสูบบุหรี่
การดูแลและการป้องกันเบื้องต้น
หากพบผู้มีอาการเจ็บหน้าอกรุนแรง ห้ามปล่อยให้ผู้ป่วยเดินหรือขับรถด้วยตนเอง ควรให้ผู้ป่วยนั่งหรือนอนในท่าที่สบายที่สุด คลายเสื้อผ้าให้หลวม และรีบติดต่อเรียกรถพยาบาลหรือนำส่งโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุดทันที
สำหรับผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัว การดูแลอย่างใกล้ชิดและการสังเกตความผิดปกติอย่างสม่ำเสมอถือเป็นเกราะป้องกันที่ดีที่สุด ที่ ชนารักษ์ เนอร์สซิ่งโฮม มีทีมสหวิชาชีพคอยดูแลและเฝ้าระวังสุขภาพตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อความปลอดภัยสูงสุดของคนที่คุณรัก
ชนารักษ์ เนอร์สซิ่งโฮม ราชบุรี
โทร 032-240339, 095-487-2839, 096-649-6695
ข้อมูลอ้างอิง
- American Heart Association (AHA). Heart Attack Symptoms, Warnings & Risk Factors.
- คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล. อาการเจ็บหนาอก ภาวะอันตรายที่ต้องระวัง.
- สมาคมแพทย์หัวใจแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์. แนวทางการวินิจฉัยและรักษาโรคหลอดเลือดหัวใจตีบเฉียบพลัน.