สัญญาณโรคซึมเศร้าในผู้สูงอายุ (Depression in elderly people)

ผู้สูงอายุเป็นกลุ่มที่มีความอ่อนไหวทางอารมณ์สูง ต้องการการดูแลเอาใจใส่จากคนรอบข้างเป็นพิเศษ หากผู้สูงอายุถูกละเลยจะทำให้ท่านเกิดความเครียดทางอารมณ์จนเกิดความผิดปกติ ซึ่งจะส่งผลต่อพฤติกรรม ความคิด เกิดความรู้สึกเบื่อหน่ายการใช้ชีวิต ไม่นอน ไม่ออกกำลังกาย ไม่ทำกิจกรรม และไม่รับประทานยาตามสั่ง ครอบครัวหรือผู้ดูแลจำเป็นต้องใส่ใจดูแลผู้สูงอายุเป็นพิเศษ และควรสังเกตผู้สูงอายุว่ามีสัญญาณของโรคซึมเศร้าหรือไม่

สัญญาณโรคซึมเศร้าในผู้สูงอายุ

1. มีอารมณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป เช่น หงุดหงิดง่าย น้อยใจง่าย มีความวิตกกังวลสูงขึ้นมาก
2. มีอาการทางร่างกายมากกว่าเดิม เช่น อาหารไม่ย่อย ปวดท้อง นอนไม่หลับ
3. มีพฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไป เช่น นิ่งเฉย ไม่ค่อยพูด

หากพบว่ามีอาการดังกล่าวอย่างน้อย 2 สัปดาห์ขึ้นไปที่ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ควรรีบพบแพทย์เพื่อทำการรักษา

กลุ่มผู้สูงอายุที่เสี่ยงเป็นโรคซึมเศร้า

1. มีโรคประจำตัวเรื้อรัง เช่น โรคหลอดเลือดสมอง โรคภูมิคุ้มกันบกพร่อง โรคพาร์กินสัน
2. มีการเปลี่ยนแปลงในชีวิต เช่น เกษียณจากงาน สูญเสียคนในครอบครัว
3. อยู่ห่างไกลจากครอบครัว
4. มีอายุมากกว่า 85 ปีขึ้นไป

แนวทางการรักษา

1. ปรับเปลี่ยนความคิด พฤติกรรม และเพิ่มกิจกรรมผ่อนคลายต่าง ๆ โดยจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยา เป็นการเปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุมีปฏิสัมพันธ์กับคนอื่นมากขึ้น
2. การรับประทานยาต้านเศร้า หากผู้สูงอายุมีโรคประจำตัวอยู่ควรแจ้งแพทย์ทุกครั้ง เนื่องจากยารักษาโรคประจำตัวอื่นๆ อาจทำปฏิกิริยากับยาต้านเศร้าได้ ซึ่งการรักษาด้วยวิธีนี้ในกลุ่มผู้สูงอายุจะค่อนข้างใช้เวลาในการออกฤทธิ์มากกว่าผู้ป่วยในวัยอื่นๆ โดยอาจใช้เวลามากกว่า 1 เดือน
3. รักษาโรคประจำตัวของผู้สูงอายุให้ดีขึ้นจะช่วยให้การรักษาโรคซึมเศร้าได้ผลดีขึ้นด้วย

โรคซึมเศร้าในผู้สูงอายุต้องอาศัยความใส่ใจของคนในครอบครัว หมั่นสังเกตและตระหนักถึงความผิดปกติที่เกิดขึ้นในแต่ละวัน ถือเป็นปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่การวินิจฉัยและรักษาอย่างทันท่วงที

ชนารักษ์ เนอร์สซิ่งโฮม ราชบุรี
โทร 032-240339, 095-487-2839, 096-649-6695

อ่านบทความการดูแลจิตใจผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke): chanaruk-nursinghome.com/th/health-news/stroke_mindcare/

ข้อมูลอ้างอิง: ผศ.พญ.กิติกานต์ ธนะอุดม ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ม.มหิดล